Wzór Carmana-Kozeny uniwersalnym wzorem na
obliczanie
współczynnika filtracji
On the universal Carman-Kozeny equation for permeability estimation of granular deposits
EWA LISZKOWSKA
Institute of Geology, Adam Mickiewicz University, Poznań
Abstrakt: W rodzimej praktyce hydrogeologicznej współczynniki filtracji (k) warstw wodonośnych są często wyznaczane za pomocą wzorów empirycznych, w szczególności Hazena i tzw. "amerykańskim", i to na podstawie pojedynczych próbek pobranych w trakcie wierceń. Działanie to oparte jest w znacznym stopniu na wynikach studium Białasa i Kleczkowskiego (1970), w którym wykazano, że ww. wzorami uzyskuje się najlepszą zgodność z wartościami współczynników filtracji określonymi metodą próbnych pompowań. W pracy zwrócono uwagę na przypadkowy charakter tej zgodności (uzyskiwanej nawet przy gęstym opróbowaniu), postulując zarzucenie praktyki obliczania współczynnika filtracji warstw wodonośnych na podstawie badania pojedynczych próbek. Nie wątpliwa użyteczność omawianych wzorów nie powinna być podstawą ich bezkrytycznego stosowania. W dalszej części pracy przypomniano wzór Carmana-Kozeny na obliczanie współczynnika filtracji. Jest to jedyny wzór dający się wyprowadzić teoretycznie, uwzględniający kompleksowo czynniki rządzące przepuszczalnością ośrodków ziarnistych oraz posiadający bardzo szeroki zakres stosowalności. Jego użyteczność dla praktyki hydrogeologicznej jest niewątpliwie ograniczona, jednak dla szeroko rozumianych nauk geologicznych (i nie tylko) posiada on cechy uniwersalności.
Key words: hydrogeologia, współczynnik filtracji, wzór Carmana-Kozeny
