Podstawowe facje glin morenowych oraz kryteria ich wyróżniania
Basic facies of till and criteria
of distinguishing them
Institute of Geology, Adam Mickiewicz University, Poznań
Abstrakt: Akumulacyjna działalność lodu lodowcowego odznacza się ogromną złożonością. Podczas tzw. bezpośredniej akumulacji lodowcowej pojawiają się syndepozycyjne przekształcenia w zakresie zmian rozkładu, a najczęściej także cech materiału, jaki znajdował się na/wewnątrz/pod lodem lodowcowym. Depozycja to równocześnie proste wydzielanie oraz deformacje wymuszane przez poruszający się lód, oddziaływanie grawitacji, sączących się wód oraz nieustannie i szybko dokonujących się zmian gęstości. Gliny morenowe odznaczają się poligenetycznym pochodzeniem. O zaistnieniu ładunku oraz jego przekształceniach w toku transportu decydują procesy fizyczne. Podczas wydzielania ładunku istotną rolę zaczynają spełniać procesy chemiczne. Wszystko to sprawia, że klasyfikacja utworów glacigenicznych i wyróżnianie facji nie jest proste.
W przypadku analiz współcześnie formowanych glin morenowych możliwe jest drobiazgowe wyróżnianie facji. W odniesieniu do osadów wieku plejstoceńskiego wystarczające wydaje się rozróżnianie jedynie podstawowych z nich. W pracy przedstawiono wskaźnikowe cechy strukturalno-teksturalne glin z nakładania, glin z wytapiania i glin ze spływania.
Key words: gliny morenowe, geneza, klasyfikacja
