Geologos
GEOLOGOS 12 Monographiae 4, 2007

Geneza i warunki migracji intensywnie zabarwionych wód w poziomie wielkopolskiej doliny kopalnej
The origin and conditions of brown water migration in the Wielkopolska Buried Valley Aquifer

Krzysztof Dragon1, Józef Górski1, Marek Marciniak2, Dariusz Kasztelan1
  smok@amu.edu.pl
1 Instytut Geologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
2 Instytut Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza


     Na podstawie badań, polegających na opróbowaniu studni w profilu pionowym przy użyciu pakera udokumentowano przestrzenny zasięg geogenicznie zanieczyszczonych wód w rejonie projektowanego ujęcia wód podziemnych "Joanka" koło Stęszewa (środkowa Wielkopolska). Stwierdzono, że intensywnie zabarwione wody (barwa 3000 mgPt/L) w poziomie wielkopolskiej dolinie kopalnej pochodzą z ascenzyjnego dopływu wód z górnego miocenu (gdzie występowanie intensywnie zabarwionych wód jest powszechne w badanym rejonie). Wskazują na to zarówno wyniki badań hydrochemicznych jak i badań izotopowych (izotopy stabilne tlenu 18O i wodoru 2H oraz radiogenicznego węgla 14C). Za pomocą badań pakerowych udokumentowano też przestrzenny zasięg występowania zanieczyszczonych wód. Stwierdzono, że występują one tylko w dolnej (przyspągowej) części warstwy wodonośnej. Na podstawie wyników badań wskazano najbardziej prawdopodobną przyczynę ascenzji, która prawdopodobnie ma miejsce poprzez strefę przyotworową starej, niepoprawnie zlikwidowanej studni, zlokalizowanej w miejscowości Trzcielin, około 700 m na północ od studni 1 ujęcia "Joanka". Wskazuje na to charakter zmienności chemizmu wód, gdyż im dalej od domniemanego źródła ascencji, tym cechy fizyczno-chemiczne wody są mniej podobne do wód miocenu, a zmieniają się w kierunku charakterystycznym dla wód wielkopolskiej doliny kopalnej. Postawioną tezę potwierdzono następnie za pomocą metod modelowania matematycznego migracji zanieczyszczeń. Na tej podstawie określono następnie sposób remediacji zanieczyszczonych wód ze środowiska wielkopolskiej doliny kopalnej oraz określono taki sposób eksploatacji ujęcia, by zminimalizować dopływ zanieczyszczonych wód poprzez studnię.



Okładka Geologos 12

Table of contents  Link